محمد اعظم خان ناظم جهان
4
قرابادين اعظم ( فارسى )
صفت آن پوست هليلهء كابلى پوست هليلهء زرد پوست بليله آمله منقى كشنيز مقشر گل سرخ گاو زبان هر واحد يك درم مغز تخم كدوى شيرين تخم خشخاش سفيد هر يك سه درم مغز بادام دو توله قند سفيد يا عسل سه چند ادويه اطريفل سنائى كه تنقيهء دماغ بتدريج و سهولت نمايد و دافع قبض و نافع رياح بواسير و ادامت آن موى را سياه دارد و اكثر به عمل آمده صفت آن پوست هليلهء زرد پوست بليله آملهء منقى هر يك دو دام سناى مكى يك دام گل سرخ نيم دام كوفته بيخته بروغن بادام چرب كرده به عسل يا نبات مقوم بگلاب كه سه چند ادويه بود بسرشند و بعد چهل روز استعمال نمايند خوراك از نه ماشه تا يك نيم توله و در نسخهء ديگر پوست بليلهء كابلى عوض هليلهء زرد و گل سرخ و گلاب و نبات مرقومست و وزن همه مساوى و روغن بادام يا روغن گاو نيم وزن ادويه نوشته و براى صداع و شقيقه و ديگر امراض دماغى و معدى مفيد اطريفل ملين معلوم كه صداع مزمن و ديگر امراض دماغى را دور نمايد و درد چشم و گوش و اوجاع معده را زائل گرداند تاليف والد حكيم علوى خان و صاحب مفتاح المجربات نوشته كه اين اطريفل را مسمى باطريفل معلوم از آن نموده تا مشتبه باطريفلات ديگر نگردد و گفته كه منقى راس و معده از اخلاط صفراويهء غليظه و نافع علل عين و گوش كه بسبب ابخرهء معده باشد و گرم مزاجان را موافق صفت آن پوست هليلهء كابلى پوست بليله آملهء مقشر تربد موصوف از هر يك ده مثقال باديان مصطگى اسطوخودوس سقمونياى مشوى ريوند چينى از هر يك پنج مثقال هليلهء سياه دو مثقال كوفته بيخته با سه چند عسل بسرشند شربت دو مثقال تا چهار درم و در نسخهء ديگر بجاى تربد پوست هليلهء زردست اطريفل مسهل منقى دماغ معمول در صداع مزمن صفت آن پوست هليلهء زرد پوست هليلهء كابلى هليلهء زنگى پوست بليله آمله بسفايج اسطوخودوس گاو زبان غاريقون باديان هر واحد دو مثقال مويز منقى سناى مكى هر يك دو توله تربد موصوف يك توله مغز بادام يك توله ادويه سائيده بروغن بادام با روغن گاو چرب كرده شهد سه چند بقوام آورده بسرشند خوراك تا دو توله بعد نضج بشربت اصول و گاهى اضافه نموده مىشود زنجبيل نيم درم نيز اطريفل ملين كه طبع نرم كند و اخلاط از معده و دماغ به سهولت برآرد و مفيد صداع و طنين و دوى است و بدوار نافع پوست هليلهء زرد و كابلى پوست بليله و آمله هليلهء سياه هر يك سه درم سناى مكى تربد موصوف و گل سرخ هر واحد يك دام زنجبيل نيم درم كوفته بيخته بروغن بادام چرب كرده بسه چند شهد يا قند مقوم بسرشند خوراك تا دو توله اطريفل شاهترهء علوى خان كه در صداع و ديگر امراض سوداوى بعد تنقيه به كار آيد برگ شاهتره پنجاه ماشه عود صليب بسفايج صندل سفيد طباشير لاجورد مغسول هر يك چار ماشه گل سرخ شش ماشه برگ سنا افتيمون هر يك دو ماشه پوست هليلهء زرد آمله پوست بليله هليلهء سياه اسطوخودوس گاو زبان هر يك سى ماشه تربد سفيد شصت ماشه كوفته بيخته بروغن بادام چهل درم چرب كرده در آب اين مطبوخ گل كبر گل سرخ كشنيز خشك عنب الثعلب تخم كاسنى گل بنفشه هر يك يك نيم توله مويز منقى هفت توله مقل ازرق سى ماشه را بروغن بادام چرب نموده حل كنند و قند سپيد و عسل سه چند ادويه قوام ساخته بياميزند شربتى از دو مثقال تا يك توله اطريفل اسطوخودوس نافع درد سر و ديگر امراض بلغمى و سوداوى دماغى و بعد تنقيه اگر صداع باقى باشد بايد كه چندى ادامت برين نمايد صفت آن پوست هليلهء زرد و كابلى هليلهء سياه پوست بليله آمله گل سرخ اسطوخودوس بسفايج افتيمون كشمش مساوى كوفته بيخته بروغن بادام چرب كرده بعسل مقوم بسرشند و بعضى مويز منقى عوض كشمش داخل مىكنند و بعضى هر دو اطريفل كبير